|
 |
Ahşap mükemmel bir yapı malzemesidir. Burada ahşabı çağımız teknolojisinin üstün ürünleri beton ve çelik ile kısaca karşılaştıralım.
Ahşap yüksek bir taşıma gücüne sahiptir
1 kilogram ahşap, 1 kilogram beton ya da çelikten fazla yük taşır. Ahşap ile 250 metrelik açıklar kolonsuz geçilebilmektedir. Bu tip konstrüksyonlarda, ağır olması nedeni ile çelik kullanılamıyor.
Ahşabın yangına karşı direnci yüksektir
Genel kanının aksine ahşabın yangına direnci beton ve çelikten üstündür. Bugün ABD'nde kapalı spor salonu gibi büyük kalabalıkların bulunacağı yerlerin, yangın tehlikesine karşı ahşap karkas olarak inşasına gidilmekte, Almanya'da gene aynı nedenle çelik konstrüksyonlar ahşap kaplanmaktadır. Yangınlar üzerine yapılmış araştırmalar ve derlenmiş istatistikler taşıyıcı olarak kullanılan ahşabın en güvenli malzemelerden biri olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Yangının başlama nedeni hiçbir zaman ahşap değildir ve ısı geçirmeme, kömürleşme özellikleri nedeniyle ahşap-karkas yapının büyük yangınlara ne kadar dayanabileceği kesin olarak hesaplanabilmektedir. Ahşap yapılar yangına 30-90 dakika dayanabilecek şekilde tasarlanabiliyor. Ancak çıplak çelik konstrüksyon (çeliğin genleşme katsayısının yüksekliği nedeniyle) normal bir yangına ancak 10 dakika dayanabilmekte, yapı ikaz vermeden anında çökmektedir.
Ahşap toksik kimyasallarla değil, su, güneş, toprak ve havayla üretilir...
Ahşap kendiliğinden çoğalan tek yapı malzemesidir. Ahşap kullanılırsa Dünya'da miktarı sınırlı hammaddeler tüketilmemiş olur. Ahşap güneş enerjisi ile çoğalır. Ağaç büyürken, sera gazlarından karbondioksiti kendi bünyesine katarak, bu gazın atmosferdeki miktarını azaltır. Ağaçlar 1 ton tomruk üretimi için fotosentez yoluyla yaklaşık 1,9 ton karbondioksit emip, oksijen üretir ve 500 kg karbon stoklarlar. Her yıl 1 hektar orman havada asılı duran 50 ton tozu ortadan kaldırmaktadır. Orman zeminleri özellikle yamaçlarda ağaç kökleri tarafından erozyona karşı tutulmaktadır.
Diğer yapı malzemelerine nazaran ahşabın hazırlanması ve işlenmesi de minimum enerji tüketimi ile gerçekleşir. Örneğin 3 m uzunlukta çelik bir profilin üretimi 561 kWsaat enerjiye malolurken bu rakam ahşap bir profil için sadece 60 kWsaattir. Ayrıca ahşap pencereler sadece su kullanılarak temizlenebilirler.Ormanlar, CO2'yi oduna çevirerek yok ederken, 'atıkgaz' olarak saf oksijen üretirler. Bu, diğer proseslerin tam tersidir. Ahşap ancak tekrar yandığında CO2 açığa çıkar ki, bu sırada da elektrik veya ısı enerjisi üretilmiş olur. Oysa PVC'nin geri dönüşümü, bunun için gerekli tesislerin azlığı ve uzaklığından ötürü zor ve maliyetlidir.
Ağaca dayalı endüstrilerin çevrenin yanısıra yöresel ekonomilere de büyük katkısı vardır. Almanya'da ağaç işleri sektörü otomotiv sektöründen daha fazla istihdam yaratmakta, elektronikten daha fazla ciro sağlamaktadır. Almanya'da yalnız ahşap doğrama sanayiinde yaklaşık 20,000 kişi istihdam edilmekte, yılda 2,9 milyon ahşap pencere üretimiyle toplam pencere ihtiyacının önemli kısmı ahşap olarak karşılanmaktadır.
Ağacın işlenmesi neredeyse sıfır atığa yolaçar. Tüm yan ürünler ve fireler diğer kullanım alanları için kıymetli hammadde görevi görürler. Ahşap, doğal döngünün bir parçasıdır ve sorunsuz şekilde yok edilir veya yeniden değerlendirilir. PVC ve yongalevha atıklarının yokedilmesi ise büyük bir çevre problemidir.
|
 |
A) TEKNİK TANIMLAR
Kereste; odunların biçilmesi, kesilmesi veya yarılması ve yontulması suretiyle elde olunan parçadır.
Parça; birbirine paralel karşılıklı en az iki yüzü bulunan kerestelerden bir tanesidir Yüz; kerestenin uzunluk ekseni doğrultusundaki yüzeylerinden daha geniş ve birbirine paralel olan karşılıklı iki yüzeydir. Enine kesiti kare biçiminde olan kerestede yüzeylerin dördü de yüz sayılır.
Dış yüzey; tomruğun özüne daha uzak olan yüzeydir.
İç yüzey; tomruğun özüne daha yakın olan yüzeydir.
Kenar; iki yüzeyin veya bir yüzeyle bir yanın kesiştiği hattır.
Sulama; yanları alınmış kereste kenarlarında görülen yuvarlak odun yüzeyidir.
kabuklu veya kabuğu düşmüş olabilir.
Sulamalı kenar; bir veya daha fazla yerde sulama bulunan kenardır.
Keskin kenar; sulama bulunmayan kenardır .
Yan; dörtgen kesitli kerestenin karşılıklı en dar yüzeyleridir.
Baş; liflere dik doğrultuda iki en kesit yüzeyidir.
Boy; parçanın iki başı arasındaki en kısa uzaklıktır.
Genişlik; yanlar arsında uzunluk eksenine dik doğrultuda ölçülen uzaklıktır.
En dar genişlik; sulamalı kerestenin en dar yüzeyindeki kısmından ölçülen genişliğidir.
Kalınlık; yüzler arasında yüzlere dik olarak ölçülen uzaklıktır.
Anma boyutu; parçanın anılan veya biçme duyarlılığına bakılmaksızın standardize edilmiş rutubette belirtilen boyutudur.
Gerçek boyut; parçanın ölçme sırasında bulunan boyutudur.
Tahta; kalınlığı 10 mm ile 35 mm, genişliği 80 mm ile 350 mm arasında değişen kerestedir.
Kalas; kalınlığı 40 mm ile 100 mm, genişliği 80 mm ile 350 mm arasında değişen kerestedir. |
 |
Yağmur ormanları, yüksek düzeyde yağış alan ormanlarla kaplı biyomlardır. Tropikal yağmur ormanları olduğu gibi ılıman yağmur ormanları da vardır. Yağmur ormanlarının en önemli özellikleri flora ve faunasındaki inanılmaz biyoçeşitlilik ve çok sayıda türü barındırmasıdır.En büyük tropikal yağmur ormanları Amazon Basin'deki Amazon Yağmur ormanı, Nikaragua, güney Yucatan Yarımadası, Orta Amerika'da Belize, Kamerun'dan Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne kadar Afrika'nın ekvatoryal bölgelerinin büyük kesimi, Myanmar'dan Endonezya ve Papua Yeni Gine'ye kadar güneydoğu Asya, Doğu Queensland, Avustralya ve ABD'nin bazı bölgelerinde bulunmaktadır. Tropiklerin dışında ılıman yağmur ormanları İngiliz Kolombiyası, güney Alaska, batı Oregon ve Washington, batı Kafkas, ülkemizde Artvin'in Hopa ve Borkça ilçesi ve Doğu Karadeniz Gürcistan'ın Ajaria bölgesi, Balkanların batısındaki bölgeler, Yeni Zelanda, Tasmanya ve Avustralya'nın doğu bölgelerinde bulunur.
AHŞAP VE SU
Su, ahsaba sadece disaridan gelen ya da agacin su iletme islevinden artakalan bir yabanci madde degil, onun asil bilesenlerinden biridir. Ahsaptaki suyun bir miktari (%25-30 ) ahsap liflerine kimyasal olarak baglidir. Ahsaba yöneltilen elestirilerden biri ahsabin çalismasi, yani islanma ya da ortam rutubetinin degismesi ile boyut degistirmesidir.
"Pencerem döndü iyi kapanmiyor", ya da "yagmur yagdi sisti açilmiyor” gündelik hayatta sik duydugumuz sikayetler. Ancak ahsabin seçimi, kurutulmasi ve ahsap elemanin tasarimi dogru yapilirsa bu problemler ile karsilasilmaz. Her malzemenin çalistigi unutulmamalidir.
Ahsap isi ile boyut degistirmez, isi ile yumusayip sertlesmez. Sadece suyla ve sadece enine kesitlerde bir çalisma söz konusudur. Suyla bile ahsap boyuna çalismaz. Iste bu nedenle çok büyük açikliklar geçmede ahsap, tasarimciya büyük olanaklar saglar. Gündüz-gece arasindaki isi farklarinin yarattigi problemleri çözmek için olaganüstü detay çalismalari yapmak gerekmez. Ahsabin nem ile boyut degistirirken dönmesi, boyuna kesitinde liflerin düzgünlügüne dikkat edilerek önlenebilir. Yapilan is için bu problem çok önemli ise çeyrek kesime basvurulabilir.
Nem Orani
Ahsabin nem orani (rutubeti), kurutulmus agirliginin yüzdesi olarak ifade edilir. Yani, yarisi kuru ahsap lifi ve yarisi da nem olan bir parça ahsabin nem orani %100 dür. Bu sebeple, yesil kerestenin nem içerigi %100 den çok daha fazla olabilir.
Yeni kesilmis agaç kururken, içerdigi nemin, kuru agirliginin %30 u miktarina düsmesine kadar asil boyutlarini korur. Lif doygunluk noktasi olarak bilinen bu noktadan itibaren, kurudukça büzülür. Benzer sekilde, kuru ahsaptaki nem maksimum %30 oranina kadar arttiginda siser. Nem oraninin, bu oranin üzerine çikmasi daha fazla genlesmeye sebep olmaz.
Nem hareketi, sehim (asagi egilme), burkulma ve çatlama gibi sekil degisikliklerini de beraberinde getirebilir.
Ortamin bagil rutubet degisiklikleri ahsabin nem oranini ve boyutsal hareketini etkilese de, özellikle dis cephede kullanilan ahsap için asil etken yagmur sularinin ahsabin içine girmesidir. En önemli yol da enine kesitlere ait yüzeylerdir. Bunlar boyuna kesitlere ait yüzeylerin yüzlerce kati su emme kabiliyetine sahiptirler. Düsük geçirgenlige sahip türlerde, yatay kesitten suyun girmesi yalnizca hafif ve yerel bir islanmaya neden olurken; geçirgenligi yüksek agaçlarda (yumusak ahsaplarda) nem dagilimi hizli ve oldukça fazla olmaktadir. Kolaylikla, %100'ün üzerindeki rutubet seviyelerine ulasilabilir. Ahsap ne denli dikkatli bir sekilde kurutulursa kurutulsun, nem almasi, çürümeye karsi önkoruma islemi uygulanmis bile olsa, ahsabin özelliklerinde boya tutma kabiliyetini de etkileyecek degisikliklere sebep olacaktir. Bu nedenle özellikle ahsabin, dogrudan suyla temas halinde oldugu dis cephelerde sivi suyun geçisine karsi koyan ancak buhar halindeki suyun disari dogru çikisina izin veren mikrogözenekli boyalar kullanilmalidir.
|
 |
| whiteoak |
 |
| teak deck |
 |
| teak wood |
|
|
|
 |
|
|
|
|  |  | | |
|  |
|
